Europese Commissie ondermijnt voedselregels met 'Omnibus' pakket
Een gelekt document legt plannen van Europa bloot: minder regels, meer risico's. Dit is het tegenovergestelde van wat consumenten verdienen!
Uit een gelekt conceptvoorstel voor de zogenoemde “Omnibuswet over voedsel- en voederveiligheid” blijkt dat de Europese Commissie van plan is belangrijke regels over voedselveiligheid te versoepelen. In het gelekte document van 94 pagina’s staat dat deze wet cruciale beschermingen voor voedselveiligheid kan aantasten en in strijd is met belangrijke democratische principes. Achter het voorstel, dat vooral gericht lijkt op economische concurrentie, schuilen serieuze risico’s voor de 450 miljoen consumenten in de EU. Hun belangen worden in het voorstel nauwelijks meegenomen.
Foodwatch heeft in oktober dit jaar al gereageerd op de oproep van de Commissie om feedback te geven. We waren toen al erg kritisch, zowel over de inhoud als over de manier waarop deze wet tot stand komt. Er staan veel voorstellen in het document die zorgwekkend zijn. Een paar belangrijke lichten we hieronder toe:
De Commissie steunt een voedselsysteem waarin de gezondheid van mensen en het milieu lijden onder de praktijken van grote agrobedrijven. We hebben juist strengere en beter gehandhaafde wetten nodig – geen verslapping van de regels.Lead campaign strategy -foodwatch international
Minder controle op pesticiden
De Commissie wil de regels voor pesticiden versoepelen onder het mom van betere toegang tot biologische middelen – terwijl er geen duidelijke definitie is van wat “biologisch” hier betekent. Ze stelt onder andere voor om:
• minder controles uit te voeren op alle werkzame stoffen in pesticiden,
• vergunningen voor onbepaalde tijd te geven,
• verbodsperiodes voor schadelijke stoffen te verlengen tot drie jaar,
• en de verplichting voor autoriteiten om bij beoordelingen de nieuwste wetenschappelijke kennis te gebruiken, te schrappen.
Waarom dit gevaarlijk is: als vergunningen niet meer regelmatig worden herzien, kunnen schadelijke stoffen langer op de markt blijven. Nu al blijven sommige gevaarlijke stoffen te lang toegestaan. Dankzij recente herbeoordelingen zijn middelen als chloorpyrifos (slecht voor de hersenontwikkeling en mogelijk schadelijk voor het DNA) en mancozeb (giftig voor de voortplanting en hormonen) eindelijk verboden. In de nieuwe situatie zou dat veel moeilijker zijn.
Maximumresidugehalten (MRL's) voor pesticiden
Het is goed dat de Commissie residuen van verboden pesticiden op geïmporteerd voedsel wil aanpakken. Maar andere voorstellen zijn juist verontrustend. De Commissie wil dat, als MRL’s in de loop van de tijd zijn verlaagd, toch de oude – hogere – MRL’s blijven gelden die op het moment van productie golden. Zo wil men voedselverspilling voorkomen.
Waarom dit gevaarlijk is: MRL’s worden juist verlaagd omdat ze een risico vormen voor de gezondheid. Door vast te houden aan oude normen, worden consumenten onvoldoende beschermd.
Ook wil de Commissie stoppen met de verplichte herziening van tijdelijke MRL’s om kosten te besparen. Daarmee negeert ze dat die herzieningen belangrijk zijn omdat ze rekening houden met de nieuwste wetenschappelijke inzichten. Tien jaar is bovendien al een lange herzieningstermijn.
Over BSE (bovine sponginform encephalopathy, ofwel de gekkekoeienziekte)
Volgens de Commissie zijn de strenge regels die na het BSE-schandaal zijn ingevoerd niet meer nodig, omdat het risico op de ziekte nu laag is.
Waarom dit gevaarlijk is: juist door strenge regels, testen en controles is het risico op BSE kleiner geworden. Door deze bescherming af te bouwen, ontstaat opnieuw het gevaar op uitbraken. De Commissie wil opnieuw bepalen welke delen van een dier (zoals hersenen en ruggenmerg) onder risicomateriaal vallen. Daardoor zou gelatine – dat wordt gebruikt in snoep, capsules, desserts en bouillons – vaker gemaakt kunnen worden van runderbotten zonder BSE-beperkingen.
We mogen niet vergeten dat de algemene voedselwetgeving en organisaties als foodwatch zijn ontstaan als reactie op dit soort schandalen. Zulke rampen moeten we te allen tijde voorkomen.
Diervoeder-additieven:
De Commissie wil stoppen met het automatisch hernieuwen van vergunningen voor toevoegingsmiddelen in diervoeder na tien jaar. Ze vindt dat dit te veel werk kost en te weinig oplevert. Ook wil ze etiketteringsregels versoepelen, door digitale in plaats van fysieke labels toe te staan.
Waarom dit gevaarlijk is: minder controle betekent minder transparantie over wat dieren en uiteindelijk mensen binnenkrijgen. Deze additieven worden gebruikt in de veehouderij en voedselproductie. Minder toezicht leidt op termijn tot grotere risico’s.
Grenscontroles
De Commissie wil zendingen bij grenscontroles sneller vrijgeven, maar het is niet duidelijk waarom dit nodig is of wie ervan profiteert.
Waarom dit gevaarlijk is: de controle-instanties hebben nu al te weinig middelen. Als zij ook nog sneller moeten werken, wordt het moeilijker om voedselfraude en schandalen te voorkomen. Door haast te maken, komt de zorgvuldigheid in gevaar. Juist nu de handel toeneemt, zouden controles strenger in plaats van soepeler moeten zijn.
Een paar lichtpuntjes
Slechts een klein deel van de voorstellen lijkt positief. Foodwatch ziet twee stappen in de goede richting:
1. het makkelijker maken van accreditatie voor laboratoria die verantwoordelijk zijn voor controles, met name aan de grenzen, en
2. het voorkomen dat via import toch nog verboden pesticiden op het bord van de consument terechtkomen.
Foodwatch blijft het voorstel grondig bestuderen en zal de gevolgen verder analyseren.
Bronnen en meer informatie
We hebben nog genoeg op ons bord: steun ons!
Foodwatch is een 100% onafhankelijke organisatie die elke overheidsfinanciering of donaties van bedrijven weigert. Zo voorkomen we belangenconflicten! Het zijn jullie donaties die onze vrijheid van meningsuiting en acties garanderen om te onderzoeken, alarm te slaan en dingen in beweging te krijgen. Samen maken we een harde vuist. Hartelijk dank voor je steun!
