Vandaag trekt de Glazen Koets weer door Den Haag, op weg naar de Koninklijke Schouwburg. Om 13.15 uur leest koning Willem-Alexander de troonrede voor: de begrotingsplannen van het kabinet en wat dat gaat betekenen voor ons.
Terwijl de Koning de begroting voorleest, wachten wij al vier jaar op één simpele belofte zodat onze boodschappen weer betaalbaar worden: 0% btw op groente en fruit.
Dure boodschappen, stille troonrede
De economie trekt weer iets aan. Maar boodschappen doen daar niet aan mee: in 2025 stegen de prijzen van voedingsmiddelen weer een stuk harder dan de algemene inflatie (4 procent tegen 3,3 procent). Dit lijkt een klein verschil, maar dit zorgt ervoor dat we uitkomen op bijna 30 procent sinds 2021!
Helaas gaat het de komende tijd niet beter worden. Door aanhoudend hoge energie- en kunstmestprijzen houdt Rabobank rekening met 5 tot 10 procent hogere voedselprijzen in 2027. Dit is dus het moment om in te grijpen, niet het moment om af te wachten. De echte klap moet namelijk nog komen.
En toch zullen we vandaag waarschijnlijk weinig horen over de dure boodschappen in de troonrede. Uit de eerste uitgelekte Prinsjesdagplannen lezen we weliswaar een verhoging van de alcoholaccijns en een verhoging de belasting op leidingwater, maar niets om de prijs van boodschappen te verlagen.
Gezond eten is geen luxe, het is een eerste levensbehoefte. Toch eet een meerderheid van de volwassenen te weinig groente en fruit. Helaas besloot de regering in 2019 de btw op groenten en fruit te verhogen en deze werden dan ook werden flink duurder,. En nu? Ruim de helft van de volwassenen en zo'n 12,5 procent van de kinderen heeft overgewicht, met de grootste klap bij lage inkomens. Volgens de WHO zijn prijsmaatregelen bewezen effectief om die gezondheidskloof te verkleinen, en een btw-nultarief kan de consumptie van groente en fruit naar schatting met 4 procent laten stijgen.
Al vier jaar op rij weggestemd
Het idee is niet nieuw. In 2021 kwam de belofte om het verhoogde btw tarief terug te draaien. Sindsdien probeert de Kamer het ieder jaar opnieuw, en ieder jaar sneuvelt het: in 2023 weggestemd, in 2024 schoof het kabinet het op Prinsjesdag zelf door naar een volgend kabinet en in 2025 stemde de Kamer een amendement weg, Hetzelfde verhaal in 2026. Vorig najaar dienden Kamerleden Teunissen (PvdD) en Dijk (SP) opnieuw een amendement in voor een btw-nultarief, maar die werd helaas net als de jaren daarvoor weer van tafel geveegd.
Vier jaar op rij. Vier keer klaar om aangenomen te worden. Vier keer weer van tafel.
Vandaag is het Prinsjesdag: de vijfde kans Het plan ligt er, uitgewerkt en door gerekend, het is tijd dat het huidige kabinet deze belofte eindelijk waarmaakt.
Een draagvlakprobleem is er niet: al 126.000 mensen hebben de petitie getekend. Wat ontbreekt, is politieke wil. Vier jaar wachten is genoeg: dit najaar moet het kabinet het eindelijk waarmaken en groente en fruit btw-vrij maken. Want loze beloften kun je niet eten.
Dit artikel samengevat in begrijpelijke taal
Vandaag is het Prinsjesdag: koning Willem-Alexander leest om 13.15 uur de troonrede voor met de begrotingsplannen van het kabinet. Ondertussen wordt boodschappen doen steeds duurder: sinds 2021 zijn de prijzen bijna 30% gestegen, en door hoge energie- en kunstmestprijzen verwacht de Rabobank dat eten in 2027 nog eens 5 tot 10% duurder wordt. In de troonrede wordt hier waarschijnlijk weinig aandacht aan besteed; wel gaan naar verluidt de accijns op alcohol en de belasting op leidingwater omhoog.
Er ligt al jaren een oplossing klaar: haal de btw op groente en fruit helemaal weg. Dat zou groente en fruit goedkoper maken, en dat is ook belangrijk voor de gezondheid, want veel mensen eten te weinig groente en fruit en meer dan de helft van de volwassenen heeft overgewicht, vooral bij lage inkomens. Onderzoek van de WHO laat zien dat lagere prijzen daar echt verschil in kunnen maken.
Toch is dit plan al vier jaar op rij gesneuveld: in 2023, 2024, 2025 en 2026 werd het telkens weggestemd of doorgeschoven, ook toen Kamerleden vorig jaar opnieuw een voorstel indienden. Inmiddels hebben 126.000 mensen een petitie getekend om groente en fruit btw-vrij te maken. De steun is er dus wel, wat ontbreekt is de politieke beslissing om het dit najaar eindelijk door te voeren.
We hebben nog zat op ons bord: steun ons!
Foodwatch is een 100% onafhankelijke organisatie die elke overheidsfinanciering of donaties van bedrijven weigert. Zo voorkomen we belangenconflicten! Het zijn jullie donaties die onze vrijheid van meningsuiting en acties garanderen om te onderzoeken, alarm te slaan en dingen in beweging te krijgen. Samen maken we een harde vuist. Hartelijk dank voor je steun!
