Nederlandse kinderen eten veel meer suiker dan goed voor ze is
Op vrijdag 26 september is het Suikermaxdag. Kinderen in de leeftijd van 4-11 jaar hebben op deze dag gemiddeld de suikerlimiet voor een heel jaar binnen gekregen. En dat terwijl er nog een kwart van het jaar is te gaan.
Elk jaar berekent Foodwatch de Suikermaxdag voor verschillende leeftijden. Kinderen in de leeftijd van 4-11 jaar hebben eind september al gemiddeld de suikerlimiet voor een heel jaar binnen gekregen. En dat terwijl er dan nog een kwart van het jaar is te gaan. Wij trekken daarom aan de bel: deze kinderen krijgen dagelijks ruim een derde (36%) meer aan vrije suikers binnen dan gezond is.
Vrije suikers zijn de suikers die worden toegevoegd aan levensmiddelen en dranken door voedselfabrikanten, koks en consumenten, en de suikers die van nature aanwezig zijn in honing, siropen, vruchtensappen en vruchtensapconcentraten. De ‘suikermonsters’ schuilen vooral in (zwaar)bewerkte voedingsmiddelen die we kopen in de supermarkt omdat ze handzaam, snel te consumeren en goedkoop zijn. Vooral voedselproducten die gepresenteerd worden als 'gezond', of die speciaal in de markt worden gezet voor kinderen, blijken nog steeds ware suikerbommen. Ogenschijnlijk verantwoorde kindertussendoortjes, zoals Liga Milkbreak, Sultana biscuits, rozijnenbollen, en Snelle Jelle Kruidkoekrepen naturel bestaan voor 20 tot 40 procent uit suiker.
Met deze bekende 'combi-deals' zit je al snel over de dagelijkse limiet...
Zoeter dan zoet
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) raadt aan dat maximaal 10% van de dagelijkse energie-inname (calorieën) uit vrije suikers mag bestaan. Kinderen van 4 tot en met 11 jaar zitten in Nederland volgens cijfers van het RIVM gemiddeld op 13,6% vrije suikers als aandeel van de energie-inname. Voor extra gezondheidsvoordelen, zoals het beperken van de kans op gewichtstoename en het voorkomen van gaatjes, adviseert de WHO om de consumptie van vrije suikers dagelijks op maximaal 5% te houden.
Voor alle Nederlanders geldt dat de helft (51%) van alle dagelijkse vrije suikers uit tussendoortjes komt. Uit RIVM-data blijkt dat de belangrijkste bronnen voor vrije suikers de productgroepen suiker en snoepgoed (28%) en niet-alcoholische dranken - waaronder frisdranken (23%) zijn. Maar ook de consumptie van koek en gebak (10%), zuivel (13%) en sauzen en smaakmakers (7%) draagt bij aan de inname van vrije suikers.
Consumenten kiezen bewuster: suikerinname daalt door veranderend koop- en eetgedrag
Uit de meest recente Voedselconsumptiepeiling van het RIVM (2019-2021) blijkt dat Nederlanders gemiddeld minder suikers (mono- en disachariden) consumeren dan in de vorige meting (2012-2016). Deze daling is zichtbaar bij zowel kinderen als volwassenen, en in alle sociale en economische bevolkingsgroepen.
De belangrijkste reden voor deze daling volgens het RIVM (link opent PDF, 400kb)? Consumenten maken bewustere keuzes. Ze kopen en consumeren gemiddeld minder suikerrijke producten zoals frisdranken, siropen, vruchtendranken, zoetwaren, koek en gebak. Ook kiezen mensen binnen die productgroepen vaker voor varianten met een lager suikergehalte. Opvallend is dat de onderzoekers van het RIVM aangeven dat slechts een klein deel van de daling te verklaren is door aanpassingen in de samenstelling van producten zelf, bijvoorbeeld door het verlagen van het suikergehalte via receptuuraanpassingen. Dit onderstreept dat het vooral de consument is die het verschil maakt, niet de industrie.
Deze bevindingen benadrukken het belang van duidelijke, begrijpelijke informatie op verpakkingen, zodat consumenten ook in de toekomst weloverwogen keuzes kunnen blijven maken over wat zij kopen en consumeren.
Alle leeftijdsgroepen onder de 18 jaar hebben hun Suikermaxdag eerder in het jaar liggen dan zou moeten. De eerstvolgende groepen die aan hun limiet zitten zijn kinderen van 12-17 jaar (op 29 oktober), daarna volgen kinderen van 1-3 jaar (15 november).
Suikermaxdag is een door ons in het leven geroepen dag om mensen bewust te maken van het probleem en het gebrek aan politieke wil om de overconsumptie van suiker serieus aan te pakken. Het is de vijfde keer dat we Suikermaxdag - absoluut geen feestdag - uitroepen. De dag is opgezet naar analogie van de internationaal bekende ‘Earth Overshoot Day’.
Te veel suiker verhoogt het risico op serieuze gezondheidsaandoeningen. Op korte termijn kan te veel suiker zorgen voor vermoeidheid, buikpijn en hoofdpijn. Op langere termijn kan een te hoge suikerconsumptie leiden tot overgewicht. Voor mensen met overgewicht (inmiddels ruim 50% van de Nederlandse bevolking) is er een grotere kans op diabetes type 2 en hart- en vaatziekten.
We hebben nog genoeg op ons bord: steun ons!
Foodwatch is een 100% onafhankelijke organisatie die elke overheidsfinanciering of donaties van bedrijven weigert. Zo voorkomen we belangenconflicten! Het zijn jullie donaties die onze vrijheid van meningsuiting en acties garanderen om te onderzoeken, alarm te slaan en dingen in beweging te krijgen. Samen maken we een harde vuist. Hartelijk dank voor je steun!