Nieuwsberichten 23.07.2026

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand: wie schenkt de meeste suiker van het land?

Via verschillende oplettende Foodwatchers kregen wij meldingen van een wel heel vreemd concept: onbeperkt frisdrank tappen in de Efteling. Een dagje Efteling staat voor sprookjes, achtbanen en familieplezier, maar sinds eind 2024 staat er ook een minder sprookjesachtige attractie op de plattegrond. Via het concept D'n Dorstlesser, een samenwerking met Coca-Cola, kunnen bezoekers de hele dag suikerhoudende drankjes tappen. In een park dat grotendeels bestaat uit gezinnen met jonge kinderen, en dat zich publiekelijk heeft verbonden aan gezondere voeding.

Het werkt zo: voor €17 koop je een herbruikbare beker waarmee je de hele openingsdag, elke 45 minuten opnieuw, mag bijvullen bij een van de vier taplocaties in het park. Bezoekers kunnen kiezen uit heel veel verschillende smaken en die ook zelf mixen.. Wie de beker bewaart, kan hem bij een volgend bezoek voor €11,50 opnieuw activeren. Frisdrank drinken is geen eenmalige traktatie meer op een dagje uit, maar een beleving op zich, en het kind gaat met een mooie Efteling-beker naar huis die je bij elk bezoek weer kunt vullen.. 
De Efteling ligt middenin Brabant en ademt ook Brabantse sfeer: gezellig, warm en vertrouwd. D'n Dorstlesser is ontworpen om daar naadloos op aan te sluiten. De naam gebruikt het Brabantse dialectwoord "d'n" en klinkt daardoor vertrouwd, als een attractie die er altijd al bij hoorde. Precies daardoor valt het onbeperkte suikeraanbod nauwelijks op tussen alle andere attracties, terwijl het feitelijk om een marketingconcept van Coca-Cola gaat.Tot 130 suikerklontjes op één dag
Eén beker cola van een halve liter bevat al 13 suikerklontjes. De Efteling is in het reguliere seizoen open van 10.00 tot 18.00 uur, in de zomermaanden vaak tot 22.00 uur. Bij realistisch gebruik, vijf tapbeurten cola op een dag, kom je al op 65 suikerklontjes: ruim tien keer de strengste WHO-streefwaarde van 25 gram, ongeveer 6 klontjes, vrije suikers per dag. Wie de beker elke 45 minuten benut en steeds op tijd terug is bij de tap komt tot 10 bekers. Dat zijn dus 130 suikerklontjes op een dag uit frisdrank alleen, nog voordat er een hap is gegeten. In de zomer, met langere openingstijden, ligt dit maximum nog hoger.  Nederlandse jongeren drinken sowieso al te veel suikerhoudende dranken: gemiddeld zo'n 9,5 glazen per week. De helft drinkt gemiddeld 16,5 glazen per week.Dit concept helpt dit gemiddelde absoluut niet naar beneden te halen.
Er is bij de tap ook water, plat en met bubbels, en er zijn suikervrije varianten. Maar daar draait het concept niet om: D'n Dorstlesser wordt gepresenteerd en beleefd als attractie op zich. Bovendien wennen kinderen ook via suikervrije varianten aan een zoete smaak, wat net zo goed een voorkeur voor zoet eten en drinken aanleert. 

De Efteling vertelt... een grimmig sprookje

Wat deze kwestie bijzonder maakt, is dat de Efteling zichzelf niet aan haar eigen woord houdt. In 2020 ondertekende het park als een van de eerste tien dagattracties de Ambitie van Gezond Uit. Directeur Fons Jurgens zei destijds: "Een gezonde toekomst begint bij de jeugd. We vinden het daarom belangrijk om de nadruk wat meer op gezonde voeding te leggen, vooral als het om kinderen gaat."  Van die belofte is in het beleid van de Efteling en specifiek rond D'n Dorstlesser weinig terug te zien.

Twee jaar na die handtekening introduceerde de Efteling het Coca-Cola Freestyle-concept, eind 2024 omgebouwd tot het huidige onbeperkte concept. Ook de Gezonde Generatie (een initiatief van 23 gezondheidsfondsen), is kritisch:


"Het is te gek voor woorden dat een plek als de Efteling onbeperkt suikerrijke frisdranken aanbiedt. Het klinkt misschien als een goede deal voor je portemonnee, maar in feite is het vooral een hele slechte deal voor je gezondheid. Als Gezonde Generatie vinden we het erg zorgelijk dat kinderen worden aangemoedigd om extra suiker te consumeren. Zoveel suiker schaadt de gezondheid van kinderen, nu en later in hun leven. Kinderen verdienen een omgeving waarin hun gezondheid juist centraal staat." Aldus woordvoerder Diena Halbertsma 
 

Wij zien dat je met dit systeem op één dag meer calorieën uit frisdrank binnen krijgt dan je hele dagelijkse energiebehoefte, zonder ook maar een hap te hebben gegeten. 
Maar het gaat hier niet om dat ene glaasje frisdrank op een dagje uit. Het gaat om een systeem dat onbeperkt tappen tot aantrekkelijk verdienmodel maakt in een omgeving vol kinderen. Het staat overconsumptie niet alleen toe, het wordt juist beloond. Daarnaast stimuleert het merkbinding op jonge leeftijd. Kinderen die de hele dag tappen, proeven en mixen, raken al vroeg vertrouwd met één merk, en die voorkeur blijft vaak een leven lang bestaan. Dat gebeurt niet alleen bij de taplocaties: Coca-Cola is door het hele park verwerkt in de thematisering en in reclames bij eten, en D'n Dorstlesser komt daar nog eens bovenop.

Ook de andere "partners in kwaliteit"

De Efteling noemt Coca-Cola een "partner in kwaliteit", een titel die het park al sinds begin jaren negentig geeft aan een klein aantal grote merken waarmee het een vaste samenwerking heeft. Naast Coca-Cola zijn dat ijsmerk Ola en chocolademelkmerk Chocomel. Deze merken zitten verspreid door het hele park, hebben duidelijke verkooppunten en reclame, en worden zo gezien door miljoenen bezoekers per jaar. Opvallend genoeg zijn alle drie de partners in kwaliteit fabrikanten van frisdrank en suiker. Ook hier is dus weinig terug te zien van de Ambitie van Gezond Uit, terwijl juist hier een kans ligt: een park dat zich voorloper noemt in gezonde en verantwoorde voeding voor kinderen, zou zich niet moeten laten sponsoren door fabrikanten van deze producten. Een gezondere "partner in kwaliteit" zou de belofte over een gezonde toekomst voor kinderen geloofwaardig maken in plaats van ondergraven.

Druk werkt

Dat actie effect heeft, bewezen wij eerder al. In 2018 voerden wij actie vanuit de Coca-Cola-hotelkamer in het Efteling Hotel en dienden een klacht in bij de EU Pledge. Die oordeelde in 2019 dat de frisdrankautomaten voor de ingang van het park moesten worden aangepast omdat ze te aantrekkelijk waren voor kinderen onder de 12 jaar. Daarop paste de Efteling de automaten aan. En sinds november 2025 is de Coca-Cola-suite uit het Efteling Hotel verdwenen, na onze jarenlange druk.

De Efteling staat niet alleen

Ook bij onder meer Attractiepark Drouwenerzand, De Waarbeek, Duinoord en Duinen Zathe kunnen bezoekers de hele dag onbeperkt frisdrank, ijs en friet krijgen. Wij roepen deze parken op hun aanbod tegen het licht te houden. Andere parken, zoals Toverland, Walibi Holland en Burgers' Zoo, hebben zich net als de Efteling verbonden aan de Ambitie van Gezond Uit. Ook hen roepen wij op om eens kritisch naar hun eigen aanbod te kijken. De Efteling is als marktleider het logische beginpunt, maar wij willen het gesprek breder voeren.

Efteling, kies voor een gezondere leefomgeving voor kinderen

Daarom starten wij een campagne met een simpele oproep: Efteling, stop met onbeperkte frisdrank. Onze vraag aan het park is helder: stop met het onbeperkt aanbieden van frisdrank via D'n Dorstlesser / Coca-Cola Freestyle, en houd de constructie met de "partners in kwaliteit" tegen het licht. We nodigen het park uit om haar eigen ambities waar te maken.

Teken de petitie: Efteling, stop met onbeperkte frisdrank via D'n Dorstlesser. Stuur een protestmail!

We hebben nog genoeg op ons bord: steun ons!

Foodwatch is een 100% onafhankelijke organisatie die elke overheidsfinanciering of donaties van bedrijven weigert. Zo voorkomen we belangenconflicten! Het zijn jullie donaties die onze vrijheid van meningsuiting en acties garanderen om te onderzoeken, alarm te slaan en dingen in beweging te krijgen. Samen maken we een harde vuist. Hartelijk dank voor je steun!

Ja, ik doneer!