Nieuwe EU-handelsverdragen schadelijk voor consumenten

Verscheidene geplande vrijhandelsovereenkomsten van de EU kunnen vergaande negatieve gevolgen hebben voor de democratie, consumentenrechten, voedselveiligheid en milieubescherming. Dat blijkt uit het rapport "Trade at any cost?" van foodwatch en de Duitse milieuorganisatie PowerShift.

De handelsverdragen die de EU wil afsluiten met Vietnam, Mexico, Indonesië, Japan en de Zuid-Amerikaanse Mercosur-landen, bevatten veel van dezelfde elementen die bij de handelsverdragen TTIP met de VS en CETA met Canada tot terechte kritiek leidden. De EU zet ook bij de lopende onderhandelingen in op omstreden geschillenbeslechtingsclausules tussen bedrijven en landen, en op ondemocratische comités die de macht hebben om de handelsovereenkomsten te wijzigen -zonder dat daar democratische controle op mogelijk is. Het voorzorgbeginsel, een belangrijke waarborg voor de bescherming van consument en milieu, blijkt in geen van de verdragen die de EU wil afsluiten goed geborgd. foodwatch bekritiseert ook het feit dat de onderhandelingen, ondanks de risico's die daarmee gepaard gaan, achter gesloten deuren worden gevoerd. In de meeste gevallen zijn zelfs de onderhandelingsmandaten niet openbaar gemaakt. De analyse laat zien dat de geplande, vergaande handelsverdragen zullen waarschijnlijk leiden tot extra importen van producten als palmolie en risicovol vlees, terwijl wettelijke mogelijkheden om consument en milieu te beschermen tegen de negatieve gevolgen daarvan ernstig ingeperkt worden.

Doelen voor veilig voedsel en consumentvriendelijke etikettering onder druk

Het rapport biedt inzicht in de mate waarin de geplande afspraken gevolgen zouden kunnen hebben voor milieu en consumentenbescherming, landbouw, voeding en voedselveiligheid. De negatieve effecten blijken groot, enkele voorbeelden:

·       Vleesimport / Zuid-Amerika: een vrijhandelsovereenkomst met het Mercosur-blok van landen zou Zuid-Amerikaanse exporteurs nog meer toegang bieden tot de Europese markt voor landbouwproducten. Zo zouden de Braziliaanse vleesproducenten, die zeer goedkoop enorme hoeveelheden vlees produceren, hun productie en uitvoer aanzienlijk kunnen verhogen - met alle ernstige gevolgen van dien voor het milieu, maar ook voedselveiligheid: in Brazilië leidt de veeteelt tot kap van regenwoud en is er op grote schaal sprake geweest van fraude met vlees.

·       Palmolieteelt / Indonesië: Indonesië is 's werelds grootste producent van palmolie. Ongeveer 10% van zijn uitvoer gaat naar de EU - voor gebruik in levensmiddelen, cosmetica en biodiesel. Het land hoopt zijn export naar Europa verder op te voeren door handelsbelemmeringen weg te nemen. De teelt zou kunnen worden uitgebreid - wat zou leiden tot een aanzienlijk hogere uitstoot van broeikasgassen, omdat nieuwe palmolieplantages vaak ontstaan door de verbranding van veengebieden. Officieel bevordert de EU duurzame palmolieteelt - maar alleen via vrijwillige initiatieven. In de onderhandelingen heeft de Duitse regering voorgesteld om in de handelsovereenkomst als voorwaarde voor het opheffen van handelsbarrières de eis op te nemen dat een milieuvriendelijker teelt wordt toegepast. In het verleden heeft de Europese Commissie dergelijke mogelijkheden om sancties op te leggen ook altijd van de hand gewezen. Bovendien voorziet het hoofdstuk Handel en duurzame ontwikkeling van de Indonesische overeenkomst niet in afdwingbare maatregelen om de negatieve gevolgen van palmolieteelt tegen te kunnen gaan.

·       Etikettering en fiscale maatregelen ter promotie van gezond voedsel onder druk/ o.a. Mexico: De handelsverdragen houden risico's in voor de etiketteringsvoorschriften voor levensmiddelen, vooral vanwege het bindende karakter van de handelsakkoorden. Als de EU akkoord gaat met deze verdragen zou dit talrijke hindernissen kunnen opwerpen voor de goedkeuring van wenselijke nieuwe etiketteringsvoorschriften, zoals de invoering van een verkeerslichtmodel waarin voedsel met veel vet en/of suiker ‘rood licht’ krijgt om consumenten te helpen om gezonde keuzes te maken. Ook andere etiketteringsvoorschriften, zoals voor producten van dieren die gevoerd zijn met genetisch gemodificeerd veevoer, dreigen ernstig bemoeilijkt te worden onder dit soort handelsverdragen. In het kader van de huidige handelsovereenkomsten is het voor bedrijven relatief gemakkelijk om regelgeving aan te vechten, zoals belastingen op ongezonde voedingsmiddelen en dranken waarvan de regelmatige consumptie bijdraagt aan een aantal chronische "levensstijlziekten".

Meer info

Rapport ‘Trade at Any Cost?’

<link nl pers persberichten persberichten-detail analyse-van-foodwatch-en-powershift-gezond-en-veilig-voedsel-in-gevaar-door-handelsakkoorden>Persbericht