In deze 5 producten zitten verborgen dieren: verwacht jij dit?

#1. Varken of rund in je pepermunt?

KING pepermunt. Dit alom bekende suikersnoepje voor de frisse adem is naar eigen zeggen de koning van de pepermunt. Met een naam als Kwaliteit In Niets Geëvenaard verwacht je ook hoogwaardige kwaliteit aan informatie op het etiket. Maar daar schiet eigenaar Cloetta volgens foodwatch toch te kort: er zitten verborgen dieren in het snoep, maar dat wordt niet duidelijk gemaakt. Elk rolletje bevat gelatine, dat kan zijn gemaakt van koeien of varkens, of van allebei, dat staat er niet bij. Van vis of vogels zou ook nog kunnen. Uit navraag van foodwatch blijkt het om varkens te gaan.

Gelatine wordt gemaakt door collageen-eiwitten te halen uit botten en huiden van gedode varkens, runderen, vis of vogels. Hier wordt een bindmiddel van gemaakt dat voor de textuur van snoep zorgt: kauwbaar, stevig en vormvast. Bij pepermunt zorgt gelatine ervoor dat de snoepjes hun vorm behouden en niet te snel afbrokkelen of smelten. Dus vegetariërs opgelet: KING is niet vega! Er zijn andere pepermuntsoorten zonder dierlijke ingrediënten, zoals Wilhelmina.
En wist je dat KING pepermunt lang niet het enige product is met gelatine, als je naar het snoepschap kijkt? In heel bekende snoepjes zitten verborgen varkens en koeien, zoals schoolkrijt van Venco, muntdrop van Klene en dropfruit van Red Band. Het snoepmerk Katja daarentegen is sinds 2016 helemaal overgegaan op plantaardige bindmiddelen voor hun snoepjes. Ook bij het broodbeleg kun je verrast worden, kijk maar eens bij de ingrediënten van kokosbrood: gelatine! Of bij de chocolademousses, gegarandeerd raak. 

#2. Luisjes in de muisjes

Of je nou de kraamvisite trakteert of een cupcake versiert: die kleine blauwe en roze bolletjes van de Ruijter zijn iconisch. En wat veel mensen zich altijd al afvragen is of roze en blauwe muisjes eigenlijk hetzelfde smaken. Zit daar wel een verschil in? Maar daar heeft foodwatch geen onderzoek naar gedaan. Wat wèl duidelijk is: in één van de twee Muisjes zitten gestampte luisjes. Wacht, wat? Ja, je leest het goed.

Om roze Muisjes hun kleur te geven, voegt de Ruijter geplette schildluizen toe van de rode soort cochenille. Op de ingrediëntenlijst staat dit aangegeven als “karmijn” en/of het E-nummer E120. Voor vegetariërs is het sowieso een opvallende keuze om muisjes te eten, maar weet dus dat de roze bolletjes echt niet vegetarisch zijn. In de blauwe Muisjes zitten geen luisjes.

De luizenkleurstof vind je ook in de gestampte Muisjes en de Vruchtenhagel van de Ruijter. En in het roze Fristi-drankje en de rode M&M’s zorgen luizen voor de kleur. 

#3. Ken je dat verhaal van die pompoen en die garnaal?

Met een notenmixje als snack kun je het bij veel vegetariërs niet fout doen, behalve als er een notenallergie in het spel blijkt te zijn. En als je de Pepita mix van de Albert Heijn hebt gekozen! Pepita staat voor pompoenpit, dus daar kun je het niet aan zien. Ook de extra beschrijving op de achterkant over de nootjes en pitten verraadt niks. Los van het feit dat slechts 15% van deze mix daadwerkelijk pepita is, en de zak voor 51% (!) gevuld is met pinda’s, zit er een onverwacht dier in het mengsel: garnaal.

Samen met scharrelei zijn garnalen gebruikt om het poeder te maken dat door de nootjes en pitten zit. 

Omdat “schaaldieren en producten van schaaldieren” (zoals kreeft, krab en dus ook garnalen), onder de allergenen vallen die verplicht vermeld moeten worden, is het woord ‘garnaal’ wel dikgedrukt in de ingrediëntenlijst opgenomen. Bij allergie-informatie staat ook dat het product schaaldieren bevat. Maar bij nootjes verwacht je dit toch niet? Van kroepoek is het een stuk bekender dat dit wordt gemaakt van garnalen. Het zorgt voor de typische kroepoek smaak. Wil je een soortgelijk knapperig product zonder garnalen, kies dan voor cassave. 

#4. Geitenkaas: kaas van niet alleen geiten

Een plakje geitenkaas waar onverwachts nog een heel ander dier inzit, daar krijg je toch een sik van? Maaslander doet het. Voor de structuur van de jong belegen geitenkaas voegen ze er een ingrediënt aan toe dat meestal afkomstig is van pasgeboren kalfjes van koeien. Minder gangbaar is dat het komt van lammetjes (van schapen) of van geitjes.  Uit de lebmaag van deze baby’s worden enzymen gehaald om te bewerken tot “stremsel”. Voor dit proces moeten de zuigelingen eerst naar het slachthuis.  
Geitenkaas, dan verwacht je toch alleen maar geit? Waarschijnlijk zit er dus koe in. Maar het blijft een raadsel, want op de verpakking staat alleen "stremsel". En als je denkt dat kaas verder wel altijd een veilige keuze is voor vegetariërs, dan heb je daar duidelijk geen kaas van gegeten.

Dierlijk stremsel wordt in verschillende kazen toegevoegd, denk aan burrata van Zanetti, Rambol, de biologische parmigiano reggiano van de Albert Heijn… ook producten waar kaas in is verwerkt bevatten dus vaak dierlijk stremsel, zoals de gevulde pasta’s van Jumbo, of wat dacht je van het huismerk potje groene pesto van de Albert Heijn. Steeds vaker kiezen producenten voor een vegetarisch alternatief: plantaardig of microbieel. Maar op de verpakkingen is dit zelden direct duidelijk, je zult de ingrediëntenlijst onder de loep moeten nemen. Zo bevat het gevulde pasta’s assortiment van de Jumbo deels dierlijk en deels vegetarisch stremsel en moet je zelf goed turen om erachter te komen. De Albert Heijn geeft het wel expliciet aan via kaartjes in het schap en op de webshop. Maar soms komt stremsel heel onverwacht! In dezelfde supermarkt vind je namelijk een zak cocktail borrelnootjes met stremsel.

#5. Sauzen met vissen

Het zal geen verrassing zijn dat er honing in deze bbq saus zit. Wel vinden wij de hoeveelheid BIJzonder weinig voor een honingsaus, 2%! Maar dat is een andere kwestie, dat het riekt naar misleiding met een lokingrediënt. Verborgen is dit dierlijke bijproduct in ieder geval niet, want het staat zelfs in de titel.

Maar wat je misschien niet zo gauw verwacht in dit sausje is dat er een echt dier inzit. De plaatjes verraden niks en ook de naam geeft geen hint. Maar toch zit er vis in deze saus, ansjovis. Dat komt door het ingrediënt worcestersaus. Hier zit gefermenteerde ansjovis in, wat de saus een umami-smaak geeft. Als je zelf bbq sauzen wil maken en recepten opzoekt, dan zul je ook regelmatig het ingrediënt worcestersaus of worcestershiresaus (is hetzelfde) tegenkomen. Supermarktsauzen bevatten vaker ansjovis, alhoewel onduidelijk is of het ook om gefermenteerde ansjovis gaat. De cocktailsaus met Schotse Whisky van Yildriz bijvoorbeeld.

#BONUS: Creamy-koeienbotten voor je extra portie proteïnen 

Je kunt er in de meeste supermarkten niet meer omheen: de eiwit-hysterie. Van pannenkoeken tot kwark: van alles is momenteel een speciale versie op de markt om de proteïne-honger van de consument te stillen. Soms komen deze extra eiwitten uit een plantaardige bron, zoals erwten. Vaker zie je dat er dierlijke eiwitten inzitten. Maar herken jij ze? De benaming van dit eiwit staat namelijk in de ingrediëntenlijst als ‘collageen’. Maar in verschillende varianten: “collageen peptiden” of “gehydrolyseerd collageen” of “collageenhydrolysaat”. Collageen kan gemaakt zijn van eiwitten uit huid, botten en kraakbeen, meestal van runderen, varkens of vis. De eiwitten worden afgebroken tot kleinere peptiden en toegevoegd als eiwitsupplement. Je ziet soms dat er in de ingrediëntenlijst staat dat het van bovine afkomstig is, dat zijn runderen en dat moet je maar net weten! En over het algemeen ontbreekt de benoeming van het dier geheel. 

Meer weten? Handige links:

>> FAQ met veelgestelde vragen over verborgen dieren

>> Ingrediëntenlijst met verborgen dieren