E-mailactie Zoetstoffen

2017_FOODWATCH_zoetstof_350x250.jpg
handtekeningen. Heb jij al meegedaan?

De voedingsindustrie stopt in steeds meer producten kunstmatige zoetstoffen. Zo zijn kunstmatige zoetstoffen te vinden in frisdrank, kauwgom en light producten, maar ook al in bijvoorbeeld drop, tapas, muesli, tomatenketchup en borrelnoten. Het gebruik zal waarschijnlijk snel toenemen door de terechte zorgen over de overvloedige hoeveelheid suiker in ons voedsel.

De Europese toezichthouder EFSA heeft de zoetstoffen op veiligheid beoordeeld. Maar veilig is niet hetzelfde als gezond. Naar de gezondheidseffecten wordt bij de toelatingsprocedure amper gekeken. En daarover maken wij ons zorgen; en niet alleen wij.

Gerenommeerde onderzoekers van Harvard en de Franse voedselautoriteit ANSES concluderen dat zoetstoffen mogelijk geen gezond alternatief voor suiker zijn. Harvard raadt producten met kunstmatige zoetstoffen ronduit af voor kinderen. Zoetstoffen worden veelvuldig in verband gebracht met diabetes type 2 en gewichtstoename. Onderzoeken waarin het tegendeel wordt geconcludeerd, blijken vaak betaald of zelfs uitgevoerd door de voedingsindustrie.

In Nederland houdt men zich doof en blind voor dit probleem. De overheid stimuleert bedrijven – zeer terecht – om suiker te verminderen, maar heeft nagelaten goed te kijken naar het meest gebruikte alternatief. foodwatch vindt dit onbegrijpelijk en roekeloos.

foodwatch eist daarom in een e-mailactie, dat zo snel mogelijk gedegen onafhankelijk onderzoek wordt opgestart naar de gezondheidseffecten van kunstmatige zoetstoffen. Totdat dit onderzoek is afgerond, zou het overheidsbeleid om suiker te verminderen gericht moeten zijn op een omslag naar minder zoete producten. Want daarvan staat als een paal boven water dat ze gezonder zijn.

Lees de volledige tekst van de e-mailactie

Geachte minister,

In Nederland komen er wekelijks 1.200 mensen met suikerziekte bij, en slikken meer dan 4 miljoen mensen bloeddrukverlagers en meer dan een miljoen mensen cholesterolverlagers. Het probleem is duidelijk. Ongezonde voeding en overgewicht zijn belangrijke oorzaken. Zo bleek eerder uit onderzoek van foodwatch dat aan 56% van de supermarktproducten suiker wordt toegevoegd. Dat moet minder.

U erkent dat de voedingsindustrie haar producten gezonder moet maken en gelooft in zelfregulering. In het Akkoord Verbetering Productsamenstelling heeft de voedingsindustrie beloofd het suikergehalte in producten te verlagen.

Dit beleid zou moeten leiden tot vermindering in het gebruik van suiker. Dat leidt naar verwachting tot een toename in het gebruik van kunstmatige zoetstoffen.

Maar welke gevolgen heeft de consumptie van kunstmatige zoetstoffen op de volksgezondheid? De European Food Safety Authority (EFSA) heeft ze (goed)gekeurd op veiligheid maar de gezondheidseffecten buiten beschouwing gelaten. In het kader van gezondheidsclaims heeft EFSA zelfs verzoeken tot goedkeuring van claims die een relatie tussen gewichtsafname en zoetstoffen legden, afgewezen.

De Gezondheidsraad heeft kunstmatige zoetstoffen expliciet ‘buiten de werkwijze van de commissie’ gehouden bij haar laatste herziening van de Richtlijnen Goede Voeding. Het Voedingscentrum spreekt over ‘wisselende beelden’ in onderzoek naar zoetstoffen en overgewicht maar geeft aan dat ‘het meest overtuigende bewijs’ van een mogelijk gunstig effect van zoetstoffen op gewichtsbeheersing een meta-analyse betreft van het International Life Sciences Institute (ILSI), gefinancierd en geleid door voedingsbedrijven als Nestlé, Pepsico en Danone. Wetenschappers waarschuwden recent echter juist voor het gevaar van belangenverstrengeling rond onderzoek naar kunstmatige zoetstoffen dat gefinancierd is vanuit de voedingsindustrie. Het feit dat dit wordt beschouwd als momenteel het ‘meest overtuigende’ onderzoek, bevestigt de wenselijkheid van nader onderzoek.

Gerenommeerde wetenschappers en organisaties met gedegen onderzoek komen tot verontrustende conclusies. Zo concluderen de specialisten van Harvard dat zoetstoffen mogelijk helemaal geen gezond alternatief voor suiker zijn. Ze raden kinderen ronduit af deze te consumeren. De Franse voedselautoriteit ANSES concludeert na uitgebreid onderzoek dat er geen overtuigend wetenschappelijk bewijs is dat de overstap van suiker naar zoetstoffen het risico op overgewicht of diabetes verlaagt.

Kortom, het huidige beleid stimuleert sterk de overstap van suiker naar zoetstoffen, maar over de gezondheidseffecten van deze overstap is nog veel onduidelijk. Daarmee kunnen veel inspanningen voor niks zijn, en geld en jaren verloren gaan aan verkeerd beleid.

ANSES concludeert dan ook zeer terecht dat overheidsbeleid zich niet moet richten op de overstap van suiker naar zoetstoffen, maar van suiker naar minder zoet.

Ik verzoek u zo spoedig mogelijk nader onderzoek te (laten) doen naar de gezondheidseffecten van kunstmatige zoetstoffen, met name ten aanzien van de relatie van de consumptie van zoetstoffen met obesitas en diabetes. Daarbij verzoek ik u er rekening mee te houden dat wetenschappers eerder waarschuwden voor belangenconflicten in onderzoeken naar kunstmatige zoetstoffen. Tot die tijd moet het – uiterst urgente – beleid om suiker te reduceren, gericht zijn op sturing van producten naar minder zoet.

Met vriendelijke groet,

Voornaam Achternaam (wordt automatisch aangevuld)

  • Minister Schippers van Volksgezondheid (VWS)


Laatste update 16 mei 2017