Red Bull, stop met schaamteloze sport- en jongerenmarketing

23-03-2018 Terug naar overzicht

foodwatch doet aan de vooravond van het Formule 1-seizoen met het Red Bull raceteam van Max Verstappen, een publieke oproep aan Red Bull om te stoppen met hun schaamteloze marketing gericht op jongeren en sport. In 2014 waarschuwde een groep wetenschappers verbonden aan de Wereldgezondheidsorganisatie afdeling Europa al voor de ‘agressieve marketing’ van producenten van energiedranken gericht op jongeren en sport, en riep overheden op in te grijpen. Kinderartsen zien op de eerste hulp de gevolgen van een hoge consumptie: van slaapproblemen en hartritmestoornissen tot zelfs nierfalen. Begin dit jaar bepleitten zij een verbod op energiedranken onder de 16 jaar. Terwijl Red Bull haar marketing rondom sporten bouwt, waarschuwen het Voedingscentrum en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) juist voor energiedranken tijdens het sporten, omdat de drank je uitdroogt. foodwatch: “Red Bull is alle schaamte voorbij en promoot haar drankje waar deze de meeste schade kan aanrichten, namelijk onder jongeren en tijdens sport.” In Engeland zijn deze maand de meeste supermarkten gestopt met de verkoop van de ongezonde drankjes aan jongeren onder de 16. 

Red Bull marketing

Extreme sporten die populair zijn onder jongeren, spelen al lange tijd een hoofdrol in de reclames van Red Bull. Veel topsporters worden aan het merk gebonden, onder andere schaatsers, skateboarders, triatleten, snowboarders, BMX’ers en uiteraard Formule 1-coureurs, waaronder Max Verstappen. Zo probeert Red Bull de verkoop van haar drankje onder jongeren verder op te stuwen. De campagnes worden aangevuld met marketing waarbij de nadruk wordt gelegd op toegevoegde vitamines, in een poging een gezonder imago te krijgen. Ook wordt overal – zelfs in de naam, ‘energiedrank’ – gesuggereerd dat het drankje je energie (vleugels) geeft, terwijl tegenover de korte energiekick, langdurige vermoeidheid een bijwerking is. Red Bull is niet de enige: ook andere merken proberen de drankjes te promoten als cool, en met succes. Jongeren (68%, 10-18jaar) drinken dubbel zoveel  energiedranken als volwassenen. Ook onder sporters worden ze vaak gebruikt.

Ook een groep wetenschappers werkzaam bij de Wereldgezondheidsorganisatiewaarschuwde (op persoonlijke titel maar overgenomen op de website van de WHO/Europa) in 2014 al voor de gezondheidsgevolgen van energiedranken en levert daarbij sterk kritiek op de marketingmethode:“The aggressive marketing of energy drinks and the association of some brands with athletes and sporting events has led to many athletes consuming energy drinks before competitions to improve performance or to recover expended energy after competition. In Europe, a study found that 41% of adolescents consumed energy drinks for physical activity purposes. Excessive caffeine consumption combined with strenuous physical activity can be dangerous, and the association of energy drinks with sports performance should be reconsidered.”En“Energy drink manufacturers aggressively market their products to children, adolescents, and young adults. The absence of regulatory oversight in many countries has contributed to the aggressive marketing of energy drinks targeted primarily toward young males. Regulatory agencies should enforce industry-wide standards for responsible marketing of energy drinks…”


Energiedranken en gezondheid

Kinderartsen hebben al meermalen opgeroepen om de consumptie onder jongeren van deze dranken tegen te gaan, recentelijk nog in januari. Ze willen een einde van de verkoop ervan aan jongeren. In een factsheet leggen ze uit waarom:“Energiedranken bevatten een hoge dosis cafeïne; dit kan leiden tot bijwerkingen zoals angststoornissen, gejaagdheid, hartritmestoornissen en slaapproblemen. Een dagelijkse hoge inname van energiedranken kan leiden tot verschillende lichamelijke klachten, orgaanschade en mogelijk tot de dood.”

Over het ingrediënt taurine en andere ingrediënten geven de kinderartsen aan:“De hoeveelheid taurine per blikje energiedrank is 10 keer hoger dan de mens nodig heeft. Het is niet duidelijk of er nadelige effecten zijn van deze hoge dosis taurine, wel is bekend dat kindercardiologen veranderingen zien aan de hartspier bij een hoge inname van taurine. Ook van andere toevoegingen aan energiedrank (zoals B-vitamines) is niet goed bekend of de gebruikte doses veilig zijn voor kinderen en jongeren.”

Daarnaast zijn energiedranken veelal suikerbommen. Aan de ene kant zijn er suikervrije varianten, aan de andere kant extreem suikerrijke energiedranken. Neem bijvoorbeeld een blikje Rockstar Supersours van 500 ml met 14 gram suiker per 100 ml. Dat is aanzienlijk meer dan het mierzoete Coca-Cola (10,6gr/100ml). Zo’n blikje bevat 69 gram suiker, ofwel 17 suikerklontjes. Met één zo’n blikje wordt al ruimschoots de aanbevolen maximale hoeveelheid vrije suikers voor een hele dag overschreden: 50 gram.

Er zijn foodwatch geen Nederlandse gegevens bekend over ziekenhuisopnames die zijn gelinkt aan energiedranken. Cijfers uit de Verenigde Staten zijn echter zeer verontrustend: jaarlijks worden meer dan 20.000 bezoeken aan de eerste hulp gebracht die gerelateerd zijn aan energiedranken. Niet vreemd dan ook dat wetenschappers verboden aan de Wereldgezondheidsorganisatie waarschuwen voor de consumptie van energiedranken onder jongeren en oproepen tot ingrijpen. foodwatch: “Wie veel energiedranken drinkt, belandt veel eerder uitgeblust languit op de bank voor de tv, dan in de ranglijsten van een extreme sport.”

Ook het Voedingscentrum waarschuwt voor de consumptie van energiedranken tijdens sport: “Je kunt ervan uitdrogen en dat kan gevaarlijk zijn.” Dit in tegenstelling tot Red Bull die juist beweert“Red Bull Energy Drink kan voor, tijdens en na het sporten worden gedronken” maar daarbij in de toelichting zelf al aangeeft dat water een goede aanvulling is. Opmerkelijk genoeg kwam foodwatch er onlangs achter dat veel ziekenhuizen de ongezonde dranken nog gewoon verkopen, en startte daarop een e-mailactie. In Engeland hebben deze maand de meeste supermarkten maatregelen genomen en verkopen alleen nog energiedranken aan klanten boven de 16 jaar.