FAQ: hoe zit het met ophok-eieren?

Voor biologische eieren geldt andere wetgeving. Maar ook biologische eieren mogen als biologisch verkocht blijven worden ondanks dat de kippen in de ophokperiode niet meer de verplichte buitenuitloop in mogen. Biologisch betekent wel meer dan alleen een extra uitloop. Zo hebben ze ook binnen in de stal meer ruimte. Die andere eisen blijven wel van kracht. Toch vindt foodwatch dat ook eierdoosjes van biologische eieren niet mogen misleiden en aangepast moeten worden. In onze klacht bij de Reclame Code Commissie pakken we dus ook de misleidende eierdoosjes met biologische eieren aan.

Omdat dit keurmerk van de Dierenbescherming is verbonden aan die Europese regels blijven alle sterren overeind bij een ophokplicht. Hierdoor houden doosjes met dit keurmerk de schijn op dat die kippen een ‘beter leven’ hadden mét vrije uitloop. Zo is er dus ook geen enkele stimulans voor kippenhouders om tijdens een ophokplicht maatregelen te treffen om het leven in de stal te verbeteren.  

Ook kippen die gehouden worden voor het vlees moeten binnen blijven bij een ophokplicht. Verweg de meeste kippen hebben echter geen uitloop naar buiten en voor hen heeft een ophokplicht dus geen consequenties, zoals een scharrelkip (1 ster Beter Leven). Biologisch kip komt wel van een kip die buiten heeft mogen lopen. Voor hen geldt hetzelfde als voor de eieren: ze hebben weliswaar meer ruimte binnen maar ook daar vindt foodwatch dat de verpakkingen eerlijk moeten zijn over het ophokken. Na onze klacht over eieren zullen we kijken of we de klacht ook doortrekken naar kippenvlees. Soms komt de kip overigens uit een ander land waar bijvoorbeeld geen ophokplicht geldt. 

De overdekte uitloop is gewoon een binnenruimte met wat meer daglicht en frisse lucht. Zo staan ze ook ‘gewoon’ op een ingestrooide betonlaag. De overdekte ‘uitloop’ telt daarnaast mee in de minimaal vereiste leefruimte binnen. Door de overdekte uitloop krijgen de kippen dus ook niet meer leefruimte. Dit is dus niet vergelijkbaar met een vrije uitloop maar meer een binnenruimte met een behangetje van blauwe lucht. 

Nee, soms moet je kippen beschermen tegen een dodelijke ziekte als vogelgriep. Maar we zijn wel voor eerlijke verpakkingen en eerlijke voorlichting zodat consumenten een eigen keus kunnen maken. Steeds meer mensen vinden dierenwelzijn belangrijk. Als ze weten dat de eieren komen van kippen die niet naar buiten kunnen, dan kunnen ze zelf bepalen of ze kiezen voor minder, geen of andere eieren. Zo zijn er ook eieren van kippen met meer binnenruimte en afleiding binnen dan vrije uitloop eieren, zoals Kipster, biologisch en Rondeel. 

Dat klopt. Weidemelk komt van koeien die minimaal 120 dagen per jaar 6 uur lang de wei in kunnen. Maar dat staat ook op de verpakking vermeldt. Foodwatch vindt het belangrijk dat consumenten eerlijk worden voorgelicht. Daarom moeten de eierdoosjes eerlijk zijn over dat opgehokte ‘vrije uitloop’ eieren niet komen van kippen die buiten lopen en dit evenals bij weidemelk op de verpakking vermelden. En dit moet niet weggemoffeld in een hoekje maar prominent op de verpakking. 

Al jaren wordt er gewerkt aan een vaccin voor kippen tegen de vogelgriep. Maar dit is een heel onzekere oplossing. Op dit moment gaat het nog maar om een proef met één bedrijf in Nederland om te testen of het werkt. Dat kan nog jaren duren. En ook al blijkt het een succes, dan is het nog maar de vraag of andere landen wel eieren willen importeren die komen van gevaccineerde kippen. Dit kan de Nederlandse eiersector ervan weerhouden mee te willen werken aan het vaccineren van kippen. En tot slot is het onduidelijk of het vaccineren van kippen het hele probleem van de vogelgriep oplost, of dat er alsnog uitbraken kunnen voorkomen waarbij een ophokplicht nodig zal worden gevonden. Lees hier meer over ons standpunt over het vaccin tegen de vogelgriep.

Onze actie is primair tegen consumentenmisleiding. Veel consumenten vinden het belangrijk dat dieren lekker naar buiten kunnen, daar moet je ze niet in misleiden. Maar wetenschappers geven ook aan dat een uitloop belangrijk is voor kippen. Daarnaast zorgt een buitenuitloop voor meer leefruimte. Een vrije uitloop kip heeft buiten 4 vierkante meter leefruimte en binnen 0,1 vierkante meter. Als je de wei afsluit dan pak je dus 97% van haar leefruimte af. 

Wij vinden dat de Europese Commissie de fout heeft gemaakt door wettelijk toe te staan dat de eieren van opgehokte kippen ‘vrije uitloop eieren’ blijven heten. De supermarkten doen er nog een schepje bovenop met plaatjes van kippen in de wei en reclamepraatje op de eierdoosjes van eigen merk over dat de kippen dagelijks naar buiten kunnen. Dat is volgens ons in strijd met de wet. En ook de pluimvee-handel verkoopt eieren in doosjes met valse claims.

Wat nieuw is, is dat tot november 2023 de verkoop van vrije uitloop eieren tijdens een ophokperiode maar tijdelijk was toegestaan: 16 weken. Toen is mede onder druk van de agro-lobby de wet veranderd en sindsdien mag dit onbeperkt. Dus ook kippen die in hun hele leven geen grassprietje in de buitenlucht zien, leggen eieren die allemaal als ‘vrije uitloop eieren’ verkocht worden.