Additieven en E-nummers

Dit is het probleem

Als je wel eens voedseletiketten leest in de supermarkt, kom je ze ongetwijfeld tegen: E-nummers. Voedselproducenten voegen deze hulpstoffen of additieven toe aan ons eten, om het bijvoorbeeld de gewenste structuur, kleur, geur of smaak te geven. In Europa zijn momenteel 338 additieven in levensmiddelen toegestaan. Dit is te veel, omdat de risico's op cocktaileffecten onmogelijk te beoordelen zijn. Verschillende additieven zijn ook omstreden, maar worden niet verboden.

Dit is de stand van zaken

Hoe weet je welke E-nummers mogelijk risico's met zich meebrengen en welke niet? Soms is het duidelijk. Een aantal azokleurstoffen kunnen hyperactiviteit bij kinderen veroorzaken en versterken mogelijk astma-aanvallen en allergische reacties. Andere E-nummers staan ter discussie.  De Europese voedselveiligheidatoriteit (EFSA) kan helaas niet 100% garanderen dat een E-nummer veilig is. Vaak duiken na verloop van tijd nieuwe studies op die aanleiding zijn voor een ander oordeel. Tussen 2007 en 2017 zijn er 40 van de 360 toegestane en veilig geachte E-nummers alsnog verboden geworden.

Wat wil foodwatch?

Als een E-nummer niet bewezen veilig is, dan moet de overheid het simpelweg verbieden. Het kan niet zo zijn dat E-nummers, waarvan bekend is dat ze mogelijke schadelijke bijwerkingen hebben, nog steeds zijn toegestaan op de Europese markt. Dit druist bovendien lijnrecht in tegen het voorzorgsbeginsel dat is verankerd in EU-wetgeving. Dat is heel duidelijk: als een product (mogelijk) schadelijke gevolgen met zich meebrengt, wordt een E-nummer niet toestaan en hoeven overheden niet te wachten op sluitende wetenschappelijke zekerheid.

Foodwatch voert al langer actie tegen E-nummers die schadelijk voor de gezondheid kunnen zijn. Zo hebben onze Franse collega’s inmiddels al 327.000 handtekeningen opgehaald tegen de additieven E249 (kaliumnitriet), E 250 (natriumnitriet), E251 (natriumnitraat) en E252 (nitraat) kalium in vlees dat potentieel kankerverwekkend kan zijn. In Nederland voeren wij al jaren campagne tegen de witte kleurstof titaniumdioxide (E171). 

In de kijker: kleurstof E171

Producenten gebruiken E171 om levensmiddelen een witte kleur of glans te geven - vooral bakkerijproducten en producten die door kinderen worden geconsumeerd (zoals snoep, kauwgom en  chocolade). E171 bestaat deels uit zeer kleine ‘nanodeeltjes’, die in verband worden gebracht met een verhoogd risico op darmkanker en leverschade. Foodwatch voert al jarenlang campagne tegen het onnodige en potentieel gevaarlijke additief E171. En deze campagne werpt haar vruchten af!  Alle Europese lidstaten willen eindelijk een verbod op het additief 'titaniumdioxide' of E171 in voedingsmiddelen. Actie helpt:

  • We hebben samen met acht andere Europese maatschappelijke organisaties de Europese Commissie per brief opgeroepen om E171 te verbieden.

  • We lieten laboratoriumanalyses uitvoeren naar verschillende bakingrediënten van Dr. Oekter. Dit nadat het bedrijf tijdens e-mailcorrespondentie beweerde dat er geen nanodeeltjes van E171 in hun producten zitten. In alle geteste producten werden echter aanzienlijke hoeveelheden nanodeeltjes gevonden.

  • We riepen in 2019 verschillende producenten, waaronder Remia en Mars, op om te stoppen met het gebruik van E171 in hun producten. Meerdere productenten ondernamen actie, maar niet alle producenten reageerden positief op de campagne: Albert Heijn, Jumbo, Jamin, La Place, Etos, Friesland Campina en Unilever gaven aan niet te stoppen met het gebruik van E171.

Zodra het verbod op E171 in werking treedt, zijn producenten verplicht om de kleurstof uit hun voedingsmiddelen te halen. Het verbod staat gepland vanaf 2022, tenzij de Raad of het Europees Parlement voor het einde van het jaar bezwaar aantekenen. Foodwatch blijft actie voeren tot E171 uit alle producten is verwijderd. Hoe eerder, hoe beter!